اگر اینترنت بین الملل شما وصل است، این کارها را حتما انجام دهید

بعد از حدود سه ماه محدودیت گسترده و قطعی اینترنت بین‌الملل، سرانجام دسترسی کاربران به شبکه جهانی در حال بازگشت به شرایط عادی است. بی‌شک اولین واکنش بسیاری از ما، بررسی پیام‌ها و گشت‌وگذار در شبکه‌های اجتماعی است؛ اما دست نگه دارید!

در این سه ماه، بسیاری از دستگاه‌ها، سیستم‌عامل‌ها، نرم‌افزارها و حتی ابزارهای امنیتی بروزرسانی‌های مهمی دریافت کرده‌اند که شما احتمالاً از آنها جا مانده‌اید. از سوی دیگر، در روزهای اوج محدودیت، بسیاری از کاربران از روی ناچاری به نصب VPNهای متفرقه و اپلیکیشن‌های ناشناس روی آوردند. به همین دلیل، صرفاً وصل شدن به اینترنت کافی نیست. برای حفظ امنیت، پایداری دستگاه‌ها و بازگشت به یک زندگی دیجیتال امن، باید همین حالا دست به کار شوید. در این مقاله از شهر سخت‌افزار، ۱۰ اقدام حیاتی را که باید بلافاصله پس از اتصال به اینترنت آزاد انجام دهید، بررسی کرده‌ایم.

اقدامات ضروری برای همه کاربران

فرقی نمی‌کند یک برنامه‌نویس حرفه‌ای هستید یا از لپ‌تاپ و گوشی فقط برای بازی و سرگرمی استفاده می‌کنید. پس ۳ ماه قطعی، وسایل دیجیتال شما احتمالاً یکی از آسیب‌پذیرترین دستگاه‌های متصل با اینترنت هستند.

۱. از اطلاعات مهم خود بکاپ بگیرید

بازگشت اینترنت به معنای روانه شدن حجم زیادی از آپدیت‌ها و تغییرات سیستمی است. قبل از اینکه ویندوز، سرور یا گوشی خود را به‌طور اساسی آپدیت کنید، از فایل‌های مهم، دیتابیس‌ها، کلیدهای SSH و اسناد مهم خود یک بکاپ امن تهیه کنید تا در صورت بروز هر مشکلی در فرایند بروزرسانی، اطلاعات شما در امان باشد.

۲. گوشی و لپ‌تاپ خود را فوراً آپدیت کنید

این مهم‌ترین که باید انجام دهید. در ماه‌های گذشته، شرکت‌های سازنده دستگاه و سیستم‌عامل‌های شما مثل اپل، گوگل و مایکروسافت ده‌ها پچ امنیتی برای رفع آسیب‌پذیری‌های خطرناک منتشر کرده‌اند که دستگاه شما از آن‌ها بی‌بهره بوده است.

• موبایل: به بخش تنظیمات بروید و سیستم‌عامل اندروید یا iOS خود را به آخرین نسخه بروزرسانی کنید.
• کامپیوتر: آپدیت‌های ویندوز (Windows Update) و macOS را چک کرده و تمام بسته‌های امنیتی جدید را نصب کنید.

۳. اپلیکیشن‌های بانکی، پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی را بروزرسانی کنید

نسخه‌های قدیمی اپلیکیشن‌ها معدن باگ‌های امنیتی هستند. در این مدت، بسیاری از سرویس‌ها تغییرات مهمی در زیرساخت و امنیت خود ایجاد کرده‌اند. برای جلوگیری از هک شدن یا اختلال در عملکرد، به گوگل پلی یا اپ استور مراجعه کرده و گزینه Update All را بزنید. آپدیت اپلیکیشن‌های بانکی را در اولویت قرار دهید.

۴ . VPNها و فیلترشکن‌های ناشناس را حذف کنید

احتمالاً در دوران قطعی اینترنت، بسیاری از ما هر اپلیکیشنی که نام VPN داشت را نصب کرده‌ایم! حالا وقت پاک‌سازی است. بسیاری از این فیلترشکن‌های رایگان و متفرقه، بدافزارهایی هستند که دسترسی کاملی به اطلاعات گوشی، مرورگر و ترافیک شبکه شما دارند. تمامی آن‌ها را پاک کنید و تنها یک یا دو سرویس معتبر، شناخته‌شده و ایمن را نگه دارید.

۵. رمز عبور حساب‌های مهم خود را تغییر دهید

استفاده از شبکه‌های ناامن و پروکسی‌های ناشناس در ماه‌های گذشته، ریسک لو رفتن اطلاعات شما را به شدت بالا برده است. همین حالا رمز عبور حساب‌های حیاتی خود از جمله Gmail، Apple ID، حساب‌های بانکی و شبکه‌های اجتماعی (تلگرام، اینستاگرام و توییتر) را تغییر دهید.

نکته طلایی: اگر تا الان احراز هویت دو مرحله‌ای (2FA) را فعال نکرده‌اید، این بهترین زمان برای روشن کردن آن است.

۶. نرم‌افزارهای دانلود شده از کانال‌ها و سایت‌های ناشناس را بررسی کنید

دانلود فایل‌های APK از کانال‌های تلگرامی، استفاده از نسخه‌های غیر رسمی و برنامه‌های کرک‌شده در دوران محدودیت اینترنت به اوج خود می‌رسد. این برنامه‌ها ممکن است حاوی کدهای مخرب باشند. آن‌ها را حذف کرده و در صورت نیاز، نسخه رسمی و اصلی آن‌ها را از استورهای معتبر یا صحفه گیتهاب پروژه‌ها جایگزین کنید.

۷. وضعیت لاگین‌ها و دسترسی‌های مشکوک را مانیتور کنید

این گام می‌تواند جلوی فاجعه‌های آینده را بگیرد. به بخش Active Sessions یا Devices در حساب‌های مهم خود بروید:

• دستگاه‌های متصل به اکانت تلگرام و واتس‌اپ را چک کنید.
• بخش Security در اکانت گوگل را بررسی کنید.
• لاگین‌های GitHub، GitLab، Cloudflare و پنل‌های هاستینگ خود را چک کنید و Sessionهای ناشناس را Terminate کنید.
• دسترسی افزونه‌های مرورگر (Extensions) را بازبینی کنید.

اقدامات مهم برای کاربران حرفه‌ای‌تر

اگر برنامه‌نویس، ادمین سرور یا یک کاربر حرفه‌ای هستید، وظیفه شما کمی سنگین‌تر است. البته احتمالاً این موارد را خودتان از قبل می‌دانید، اما یادآوری آنها نیز خالی از لطف نیست.

۸. سرورها و VPSهای خود را فوراً آپدیت کنید

سرورهای لینوکسی یا ویندوزی که ماه‌ها آپدیت نشده‌اند، اهداف بسیار جذابی برای بات‌نت‌ها و هکرها هستند.

• با دستورات apt update && apt upgrade (در اوبونتو/دبیان) یا yum update در CentOS سیستم‌عامل سرور را بروز کنید.
• سرویس‌هایی مانند Docker، دیتابیس‌ها و وب‌سرورها را آپدیت کنید.
• وضعیت Firewall و پورت‌های باز را مجدداً بررسی کنید.

۹. پروژه‌های NodeJS و React را از نظر امنیتی اسکن کنید

اگر توسعه‌دهنده هستید، پکیج‌های پروژه‌های شما احتمالاً قدیمی شده‌اند و ممکن است دارای آسیب‌پذیری‌های کشف‌شده (CVE) باشند. با اجرای دستوراتی مثل npm audit یا yarn audit، آسیب‌پذیری‌ها را شناسایی کرده و Dependencyهای پروژه خود را به نسخه‌های امن ارتقا دهید.

۱۰ . DNS و تنظیمات شبکه را ریست کنید

به دلیل رواج روش‌های دورر زدن فیلترینگ با استفاده DNS، در این دور از قطعی اینترنت بسیاری از کاربران برای عبور از محدودیت‌ها یا رفع اختلالات، DNSهای عجیب‌وغریبی روی سیستم خود تنظیم کرده‌اند یا تنظیمات Network Adapter را تغییر داده‌اند. بعضی اختلالات فعلی شما دقیقاً به همین دلیل است.

• DNSهای قدیمی و تظمیمات دستی را حذف کنید و روی حالت Automatic قرار دهید. یا از DNSهای معتبر مثل 1.1.1.1 استفاده کنید.
• در ویندوز، با باز کردن CMD و اجرای دستور ipconfig /flushdns، کش DNS خود را پاک کنید.

جمع‌بندی: اینترنت برگشته؛ اما حالا زمان مرتب کردن زندگی دیجیتال است!

در هفته‌ها و ماه‌های گذشته، بسیاری از ما برای حفظ دسترسی به اینترنت و پیشبرد کارهایمان، مجبور به استفاده از روش‌های ناامن و ابزارهای ناشناس شدیم. حالا که شرایط در حال بازگشت به حالت عادی است، بهترین زمان است که یک «خانه تکانی دیجیتال» انجام دهیم. با اختصاص دادن تنها یک یا دو ساعت به این ۱۰ گام، دستگاه‌ها، حساب‌های کاربری و نرم‌افزارهای خود را دوباره به وضعیت امن، پایدار و قابل اطمینان برگردانید.

شما پس از وصل شدن اینترنت، چه اقدام دیگری را به این لیست اضافه می‌کنید؟ نظرات و تجربیات خود را در بخش کامنت‌ها با ما و دیگر کاربران شهر سخت‌افزار به اشتراک بگذارید.