سید امیر برهانی نائینی؛ از صندوق ضمانت صادرات تا لامرد با رویکرد توسعه صادرات
سید امیر برهانی نائینی؛ از صندوق ضمانت صادرات تا لامرد، مسیر مدیریتی با محوریت توسعه صادرات مدیری که معتقد است آینده اقتصاد ایران از مسیر صادرات، توسعه زیرساختهای تجاری و فعالسازی ظرفیت مناطق ویژه اقتصادی عبور میکند
در ساختار اقتصادی کشور، برخی نهادها نقش مهمی دارند اما کمتر در معرض توجه عمومی قرار میگیرند. صندوق ضمانت صادرات ایران یکی از همین مجموعههاست؛ نهادی که در پشت صحنه تجارت خارجی، وظیفه کاهش ریسک صادرکنندگان و فراهم کردن امکان حضور فعالتر بنگاههای ایرانی در بازارهای بینالمللی را برعهده دارد
سید امیر برهانی نائینی از مدیرانی است که بخش مهمی از تجربه اجرایی خود را در این حوزه سپری کرده است. او در دولتهای دوازدهم و سیزدهم، مسئولیت مدیرعاملی و ریاست هیئتمدیره صندوق ضمانت صادرات ایران را برعهده داشت و پس از آن، در دولت چهاردهم به عنوان مدیرعامل منطقه ویژه اقتصادی لامرد منصوب شد؛ منطقهای که با برخورداری از ظرفیتهای صنعتی، معدنی و انرژی، یکی از نقاط مهم توسعه اقتصادی در جنوب کشور محسوب میشود.
مسیر مدیریتی برهانی نائینی از حمایت از صادرکنندگان تا مدیریت یک منطقه صنعتی، بر یک محور مشترک استوار است: تبدیل ظرفیتهای اقتصادی کشور به مزیتهای صادراتی.
وزارت صمت؛ یکی از پیشرانهای اصلی اقتصاد ایران
سید امیر برهانی نائینی در گفتوگوی خود با خبر فوری، با اشاره به جایگاه وزارت صنعت، معدن و تجارت، این وزارتخانه را یکی از مهمترین ارکان اقتصاد کشور میداند. به اعتقاد او، بخش قابل توجهی از تولید ناخالص داخلی ایران به صورت مستقیم یا غیرمستقیم با فعالیتهای وزارت صمت و مجموعههای زیرمجموعه آن ارتباط دارد.
از نگاه او، گستردگی فعالیتهای صنعتی، معدنی، تجاری و تولیدی باعث شده است این وزارتخانه نقشی فراتر از یک دستگاه اجرایی داشته باشد و به یکی از موتورهای اصلی ایجاد ارزش افزوده و سرمایه در اقتصاد کشور تبدیل شود.
صندوق ضمانت صادرات؛ پشتوانه صادرکنندگان در مسیر تجارت جهانی
یکی از مهمترین بخشهای کارنامه مدیریتی سید امیر برهانی نائینی، حضور در صندوق ضمانت صادرات ایران است. این صندوق به عنوان یک نهاد اعتبار صادراتی (ECA)، وظیفهای متفاوت از بانکها و شرکتهای بیمه دارد و در شرایطی که ریسکهای سیاسی، اقتصادی یا تجاری مانع ورود بخش خصوصی به بازارهای خارجی میشود، نقش حمایتی ایفا میکند.
به گفته برهانی نائینی، بسیاری از نیازهای صادرکنندگان در حوزه پوشش ریسک و تضمین معاملات بینالمللی، خارج از توان معمول نظام بانکی و بیمهای قرار دارد و اینجاست که صندوق ضمانت صادرات وارد عمل میشود.
از این منظر، این صندوق را میتوان یکی از حلقههای مهم زنجیره توسعه صادرات غیرنفتی کشور دانست؛ نهادی که هدف آن کاهش موانع پیش روی صادرکنندگان و افزایش قدرت حضور ایران در بازارهای جهانی است.
انتخاب یک مدیر صادراتی برای یک منطقه صنعتی
مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در سالهای گذشته همواره با یک پرسش مهم مواجه بودهاند؛ اینکه آیا توانستهاند از هدف اولیه خود یعنی تبدیل شدن به موتورهای تولید، سرمایهگذاری و صادرات فاصله نگیرند؟
یکی از انتقادهای مطرح درباره برخی از این مناطق، غلبه نگاه وارداتمحور و فاصله گرفتن از مأموریت اصلی آنها در توسعه تولید و صادرات بوده است.
در سالهای اخیر، تغییر رویکرد مدیریتی در این مناطق با تأکید بیشتر بر جذب سرمایهگذاری، توسعه صنعتی و افزایش صادرات دنبال شده است. در همین چارچوب، سید امیر برهانی نائینی با سابقه فعالیت در حوزه تجارت خارجی و صادرات، مسئولیت مدیریت منطقه ویژه اقتصادی لامرد را برعهده گرفت.
این انتخاب را میتوان در راستای استفاده از تجربه مدیریتی حوزه صادرات برای فعالتر کردن ظرفیتهای صنعتی و اقتصادی لامرد ارزیابی کرد؛ منطقهای که به دلیل موقعیت جغرافیایی، دسترسی به انرژی و ظرفیت صنایع بزرگ، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
لامرد؛ تجربه مدیریت اقتصاد در شرایط بحران
یکی از بخشهای مهم تجربه مدیریتی اخیر برهانی نائینی، مدیریت شرایط منطقه ویژه اقتصادی لامرد در دوران جنگ ۴۰ روزه بود.
او در گفتوگوی خود با اشاره به شرایط روزهای ابتدایی جنگ، از حمله به بخشهایی از شهر لامرد و شهادت تعدادی از شهروندان سخن گفت و تأکید کرد که مجموعه منطقه ویژه اقتصادی تلاش کرد با همکاری مسئولان محلی، ضمن مدیریت شرایط بحرانی، از توقف فعالیتهای اقتصادی و صنعتی جلوگیری کند. به گفته وی، شرایط جنگی میتوانست زنجیره تولید و تأمین را با اختلال مواجه کند، اما برنامهریزیهای انجامشده پیش از آغاز بحران، نقش مهمی در حفظ روند فعالیتها داشت.
آمادگی پیش از بحران؛ عامل استمرار تولید
برهانی نائینی معتقد است یکی از مهمترین اقدامات انجامشده، پیشبینی نیازهای تولیدی منطقه پیش از وقوع بحران بود.
به گفته او، حدود پنج تا شش ماه پیش از آغاز جنگ، برنامهریزیهایی برای تأمین مواد اولیه مورد نیاز صنایع مستقر در منطقه انجام شد تا در صورت بروز محدودیت، روند تولید متوقف نشود.
این اقدامات باعث شد فعالیتهای صنعتی منطقه حتی در شرایط دشوار ادامه پیدا کند و چرخه تولید و صادرات با وقفه جدی مواجه نشود.
آینده اقتصاد ایران؛ دو مسیر پیش رو
مدیرعامل منطقه ویژه اقتصادی لامرد، آینده اقتصاد ایران را در دو سناریوی متفاوت بررسی میکند.
در سناریوی نخست، تداوم تحریمها و محدودیتهای اقتصادی قرار دارد. از نگاه او، حتی در این شرایط نیز میتوان با تقویت مسیرهای جایگزین، توسعه کریدورهای حملونقل، استفاده از ظرفیت کشورهای همسایه و ایجاد شبکههای جدید لجستیکی، بخشی از محدودیتها را مدیریت کرد.
او معتقد است توسعه مسیرهای تجاری جایگزین، علاوه بر اثر اقتصادی، میتواند قدرت مانور دیپلماسی اقتصادی کشور را نیز افزایش دهد.
در سناریوی دوم، رفع تحریمها و افزایش تعاملات اقتصادی بینالمللی مطرح است. در این شرایط، ظرفیت بنادر جنوبی، مناطق ویژه اقتصادی و حضور سرمایهگذاران خارجی میتواند زمینهساز جهش در تجارت خارجی ایران شود.
ضرورت تغییر نگاه به کریدورهای تجاری
یکی از محورهای مورد تأکید برهانی نائینی، بازنگری در نگاه سنتی به مسیرهای تجاری کشور است.
او معتقد است طی دهههای گذشته تمرکز زیادی بر مسیرهای جنوبی و بازارهای غربی وجود داشته، اما اقتصاد ایران برای افزایش تابآوری خود باید توجه بیشتری به کریدورهای شمالی، بازارهای منطقهای و ظرفیت کشورهای همسایه داشته باشد.
به باور او، توسعه تجارت منطقهای و استفاده از موقعیت جغرافیایی ایران میتواند فرصتهای تازهای برای رشد اقتصادی ایجاد کند.
توسعه صادرات؛ نقطه اتصال تجربه گذشته و مأموریت آینده
مرور سوابق سید امیر برهانی نائینی نشان میدهد که تجربه مدیریتی او از صندوق ضمانت صادرات تا منطقه ویژه اقتصادی لامرد، حول یک مفهوم مشترک شکل گرفته است: استفاده از ظرفیتهای داخلی برای توسعه صادرات.
او معتقد است اقتصاد ایران برای عبور از چالشهای پیش رو، نیازمند تقویت زیرساختهای تجاری، حمایت از تولید صادراتمحور و فعال کردن ظرفیت مناطق ویژه اقتصادی است.
در این نگاه، لامرد تنها یک منطقه صنعتی نیست؛ بلکه میتواند به یکی از حلقههای مهم زنجیره توسعه صادرات ایران تبدیل شود؛ منطقهای که آینده آن به میزان موفقیت در جذب سرمایه، توسعه صنایع و اتصال به بازارهای منطقهای و جهانی وابسته است.
دیدگاهتان را بنویسید