افزایش قیمت پمادهای پرمصرف؛ از دیکلوفناک تا آنتی‌هموروئید+ اینفوگرافی

 بازار دارو در ایران فقط با افزایش قیمت قرص‌ها و داروهای تخصصی مواجه نیست؛ بسیاری از داروهای موضعی و پمادهایی که در ظاهر اقلام ارزان‌قیمت و در دسترس به شمار می‌روند نیز طی سال‌های اخیر افزایش قیمت قابل توجهی را تجربه کرده‌اند. بررسی ارقام ارائه‌شده در گزارش‌های میدانی و داده‌های ارسالی درباره پنج پماد پرمصرف تولید داخل نشان می‌دهد فاصله قیمت برخی از این محصولات از سال ۱۴۰۳ تا مرداد ۱۴۰۵ به چندین برابر رسیده است.

در این میان، دیکلوفناک موضعی با افزایش قیمت از ۳۰ هزار تومان در فروردین ۱۴۰۳ به ۲۵۰ هزار تومان در مرداد ۱۴۰۵، یکی از چشمگیرترین نمونه‌هاست؛ یعنی قیمت این محصول در این بازه حدود ۷۳۳ درصد افزایش یافته است.

البته گرانی تنها مساله بازار پمادها نیست. در سال ۱۴۰۵ گزارش‌های متعددی از کمبود برخی داروها و دشواری دسترسی به داروخانه‌ها منتشر شده است. رئیس سازمان غذا و دارو نیز افزایش هزینه مواد اولیه، تولید، حمل‌ونقل و محدودیت‌های ارزی را از عوامل فشار بر زنجیره تأمین دارو عنوان کرده است.

دیکلوفناک بیش از هفت برابر گران شد

دیکلوفناک یکی از شناخته‌شده‌ترین داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی است که به شکل ژل برای کاهش درد و التهاب ناشی از مشکلات عضلانی و مفصلی، کشیدگی‌ها و برخی دردهای موضعی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

قیمت دیکلوفناک موضعی ۳۰ گرمی از ۳۰ هزار تومان در فروردین ۱۴۰۳ به ۱۶۰ هزار تومان در تیر ۱۴۰۴ و سپس به ۲۵۰ هزار تومان در مرداد ۱۴۰۵ رسیده است. نگاهی کلی به این قیمت ها از افزایش 733 درصدی قیمت این پماد خبر می دهد. گرانی این  دارو در شرایطی اتفاق افتاده که دیکلوفناک از داروهای نسبتاً پرمصرف برای دردهای عضلانی و مفصلی است و افزایش قیمت آن می‌تواند مستقیماً هزینه درمان‌های ساده و روزمره خانوار را افزایش دهد.

قیمت موپیروسین ۵۵۸ درصد افزایش داشته است

موپیروسین برخلاف دیکلوفناک، داروی ضدالتهاب یا مسکن نیست؛ بلکه یک آنتی‌بیوتیک موضعی است که برای درمان برخی عفونت‌های باکتریایی پوست استفاده می‌شود. برای نمونه، موپیروسین در درمان برخی عفونت‌های پوستی ناشی از باکتری‌های گرم مثبت کاربرد دارد.

موپیروسین از ۱۹ هزار تومان در فروردین ۱۴۰۳ به ۷۰ هزار تومان در تیر ۱۴۰۴ و ۱۲۵ هزار تومان در مرداد ۱۴۰۵ رسیده است. بر این اساس، قیمت موپیروسین در این دوره حدود ۵۵۸ درصد افزایش داشته است.

قیمت تتراسایکلینحدود ۴۵۰ درصد افزایش یافته است

تتراسایکلین نیز در گروه آنتی‌بیوتیک‌ها قرار می‌گیرد و نباید آن را در ردیف پمادهای ضدالتهاب قرار داد. این دارو برای برخی عفونت‌های باکتریایی کاربرد دارد. قیمت پماد تتراسایکلین از ۲۰ هزار تومان در فروردین ۱۴۰۳ به ۶۰ هزار تومان در تیر ۱۴۰۴ و ۱۱۰ هزار تومان در مرداد ۱۴۰۵ رسیده است. یعنی قیمت آن در این دوره حدود ۴۵۰ درصد افزایش یافته است.

قیمت هیدروکورتیزون حدود 480 درصد افزایش داشته است

هیدروکورتیزون یک کورتیکواستروئید موضعی است که برای کاهش التهاب، قرمزی و خارش در برخی بیماری‌های پوستی به کار می‌رود. این دارو با آنتی‌بیوتیک‌هایی مانند موپیروسین و تتراسایکلین تفاوت اساسی دارد و استفاده از آن باید متناسب با علت التهاب باشد. بر اساس داده‌های ارسالی، قیمت هیدروکورتیزون از ۲۵ هزار تومان در فروردین ۱۴۰۳ به ۸۵ هزار تومان در تیر ۱۴۰۴ و ۱۴۵ هزار تومان در مرداد ۱۴۰۵ افزایش یافته است. که نشان از افزایش قیمت حدود 480 درصدی دارد.

افزایش قیمت آنتی‌هموروئید حدود ۴۲۰ درصد بوده است

پمادهای آنتی‌هموروئید برای کاهش علائم بواسیر مانند درد، سوزش، خارش و التهاب مورد استفاده قرار می‌گیرند. بسته به ترکیب محصول، ممکن است موادی با اثر بی‌حس‌کننده، ضدالتهاب در آن وجود داشته باشد. قیمت آنتی‌هموروئید نیز از ۲۵ هزار تومان در فروردین ۱۴۰۳ به ۷۸ هزار تومان در تیر ۱۴۰۴ و ۱۳۰ هزار تومان در مرداد ۱۴۰۵ رسیده است. بر این اساس، افزایش قیمت این محصول حدود ۴۲۰ درصد بوده است.

دلایل گرانی پمادها

به گفته بسیاری از کارشناسان و مسئولان حوزه بهداشت و درمان، افزایش قیمت دارو یک علت واحد ندارد. افزایش هزینه مواد اولیه، بسته‌بندی، حمل‌ونقل، انرژی، نوسانات ارزی و مشکلات نقدینگی تولیدکنندگان و زنجیره توزیع، همگی می‌توانند بر قیمت نهایی اثر بگذارند.

وقتی پماد ارزان دیگر ارزان نیست

شاید افزایش قیمت یک تیوب پماد در نگاه اول رقم بزرگی به نظر نرسد؛ اما مسئله زمانی جدی‌تر می‌شود که این افزایش را در کنار تعداد دفعات مصرف و هزینه سایر داروها قرار دهیم.

خانواده‌ای که همزمان با هزینه‌های درمانی متعدد مواجه است، حتی افزایش چند ده یا چند صد هزار تومانی اقلام به ظاهر کم‌هزینه را نیز احساس می‌کند. به‌ویژه در مورد داروهایی که برای مشکلات مزمن پوستی، دردهای عضلانی یا بیماری‌هایی مانند هموروئید بارها خریداری می‌شوند. از سوی دیگر، گرانی می‌تواند بیمار را به سمت کاهش دفعات مصرف، جایگزین کردن خودسرانه دارو یا خرید محصول ارزان‌تر بدون توجه به ترکیب دارویی سوق دهد؛ مسیری که در مورد آنتی‌بیوتیک‌ها و کورتیکواستروئیدها می‌تواند پیامدهای درمانی داشته باشد.