بعد از Golden Residency ده‌ساله، عمان چقدر به رقیب امارات برای سرمایه‌گذاران تبدیل شده؟
راه‌اندازی برنامه جدید اقامت طلایی عمان در ۳۱ اوت ۲۰۲۵، مقایسه این کشور با امارات را وارد جزئیات تازه‌ای کرده است: اقامت ده‌ساله قابل تمدید، مسیرهای مختلف سرمایه‌گذاری و امکان همراهی خانواده. اما برای پاسخ به میزان رقابت، باید دو موضوع را جدا کرد: شباهت شرایط اقامت و وضعیت واقعی بازار سرمایه‌گذاری. نزدیک‌شدن آستانه‌های مالی دو برنامه، به‌خودی‌خود نشان نمی‌دهد که بازده، امکان فروش دارایی یا دسترسی به مشتری نیز مشابه شده است. آنچه می‌توان مستند مقایسه کرد، مبلغ ورود، شرایط دارایی، هزینه‌های ماندن و داده‌های سرمایه‌گذاری است؛ نه برنده‌ای واحد برای تمام سرمایه‌گذاران.
اقامت طلایی عمان دقیقا چه چیزی را تغییر داده است؟
عمان پیش از برنامه جدید نیز اقامت بلندمدت داشت. برنامه اقامت سرمایه‌گذار در سال ۲۰۲۱، دوره‌های پنج‌ساله و ده‌ساله را پیش‌بینی کرده بود؛ برای نمونه در برخی مسیرهای مالی ده‌ساله، مانند سهام واجد شرایط و اوراق دولتی، آستانه ۵۰۰ هزار ریال عمانی مطرح بود. در برنامه معرفی‌شده در سال ۲۰۲۵، حداقل سرمایه اعلام‌شده ۲۰۰ هزار ریال عمانی است. بنابراین تغییر را باید در شرایط ورود و طراحی مسیرها جست‌وجو کرد، نه این تصور که عمان برای نخستین‌بار اقامت ده‌ساله ارائه کرده است.
مسیرهای اعلام‌شده شامل سرمایه‌گذاری در شرکت، مالکیت ملک در مجتمع‌های گردشگری یکپارچه، خرید اوراق توسعه دولتی، سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار بورسی، سپرده بانکی، شرکت‌های دارای دست‌کم ۵۰ کارمند عمانی و معرفی متقاضی توسط شرکت واجد شرایط است. این تنوع، موضوع مقایسه را از «خرید خانه برای اقامت» فراتر می‌برد. کسی که کسب‌وکار فعال دارد، با متقاضی‌ای که فقط می‌خواهد دارایی مالی نگهداری کند، لزوما پرونده مشابهی ندارد؛ حتی اگر سرمایه اولیه آن‌ها یکسان باشد.
در مقایسه عمان و امارات، اقامت را نباید به‌جای سرمایه‌گذاری ارزیابی کرد: ابتدا باید روشن شود پول در چه دارایی یا کسب‌وکاری قرار می‌گیرد، سپس نسبت آن با زندگی و برنامه بلندمدت خانواده سنجیده شود. نقش رزیدنسی ۲۴ در این مسیر، همراهی راهبردی برای کنار هم گذاشتن این تصمیم‌هاست، نه تقلیل انتخاب به خرید ملک یا گرفتن کارت اقامت. معیار محوری این است که سرمایه‌گذار بداند چرا وارد می‌شود، هزینه ماندن او چیست و در چه شرایطی می‌تواند خارج شود؛ حتی وقتی اقامت ده‌ساله یکی از انگیزه‌های اصلی اوست.
فاصله ۲۰۰ هزار ریال عمانی با دو میلیون درهم چقدر است؟
برای مقایسه درست باید مبالغ را به یک واحد تبدیل کرد. ۲۰۰ هزار ریال عمانی حدود ۵۲۰ هزار دلار و دو میلیون درهم امارات حدود ۵۴۴.۶ هزار دلار ارزش دارد؛ بنابراین اختلاف واقعی این دو آستانه تقریبا ۴.۵ درصد است. البته این ارقام فقط ارزش سرمایه یا دارایی واجد شرایط را نشان می‌دهند و هزینه‌هایی مانند معامله، درخواست اقامت، بیمه و استقرار خانواده باید جداگانه محاسبه شوند.
در امارات نیز منابع رسمی درباره مدت اقامت ملکی کاملا یکسان نیستند؛ برخی منابع دوره پنج‌ساله و مراجع تخصصی‌تر دوره ده‌ساله را ذکر می‌کنند. بنابراین شرایط نهایی هر پرونده باید مستقیما از مرجع صادرکننده تایید شود.
نوع دارایی و تعهد نگهداری سرمایه چه تفاوتی ایجاد می‌کند؟
در عمان، هر نوع سرمایه‌گذاری شرایط متفاوتی دارد. در مسیر ملکی، ملک باید واجد شرایط برنامه و معمولا در مجتمع‌های گردشگری یکپارچه (ITC) باشد و سند به نام سرمایه‌گذار ثبت شود. در مسیر شرکتی، صرف ثبت شرکت کافی نیست و طبق راهنمای برنامه، شرکت باید حداقل یک سال سابقه داشته باشد و سهم سرمایه‌گذار از دارایی شرکت به حداقل تعیین‌شده برسد. سپرده بانکی نیز شرایط زمانی و تمدید مخصوص خود را دارد.
در امارات، تحت شرایط مشخص امکان استفاده از تامین مالی بانکی یا خرید برخی واحدهای پیش‌فروش نیز وجود دارد؛ اما هر وام یا قراردادی مورد پذیرش نیست. در نتیجه حتی اگر ارزش دو سرمایه‌گذاری مشابه باشد، نوع دارایی، نحوه تامین مالی، زمان تحویل و الزامات اقامتی می‌تواند تفاوت مهمی در انتخاب میان عمان و امارات ایجاد کند.
آمار سرمایه‌گذاری چه می‌گوید و چه چیزی را ثابت نمی‌کند؟
برای بررسی مقیاس بازار، داده‌های هم‌سال و هم‌تعریف لازم است. برگه‌های کشوری گزارش سرمایه‌گذاری جهانی ۲۰۲۶ آنکتاد، ورود سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در سال ۲۰۲۵ را برای عمان حدود ۱۳.۳۱ میلیارد دلار و برای امارات حدود ۴۸٫۲۴ میلیارد دلار ثبت کرده‌اند. رشد نسبت به سال ۲۰۲۴ نیز به‌ترتیب حدود ۶.۷ و ۵.۷ درصد بوده است. این ارقام درباره جریان سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در کل اقتصاد هستند، نه تعداد خریداران ملک یا دارندگان اقامت طلایی.
از این داده‌ها نمی‌توان نتیجه گرفت که افزایش سرمایه‌گذاری عمان، حاصل برنامه Golden Residency بوده یا مبلغ مشخصی از امارات به عمان منتقل شده است. بخش عمده سال ۲۰۲۵ پیش از معرفی برنامه جدید گذشته بود. سنجش اثر مستقل برنامه به اطلاعاتی مانند سرمایه جذب‌شده از پرونده‌های تاییدشده، نوع سرمایه‌گذاری و زمان ورود پول نیاز دارد؛ ارقام کل اقتصاد این تفکیک را ارائه نمی‌کنند. به همین دلیل، رشد سرمایه‌گذاری و نتیجه یک سیاست اقامتی را نباید مترادف گرفت.
برای تصمیم شخصی هم حجم سرمایه‌گذاری خارجی جای بررسی بازار هدف را نمی‌گیرد. خریدار ملک به معاملات انجام‌شده در همان پروژه، هزینه نگهداری و تقاضای اجاره نیاز دارد. صاحب کسب‌وکار باید مشتری بالقوه، هزینه جذب او و شرایط وصول مطالبات را بررسی کند. حتی در یک کشور نیز نتیجه دو پروژه می‌تواند متفاوت باشد. درباره امکان فروش مجدد، مستندات معاملات مشابه و شرایط قرارداد از عبارت‌های کلی مانند «بازار رو به رشد» اطلاعات بیشتری به تصمیم اضافه می‌کنند.
هزینه واقعی اقامت ده‌ساله را چگونه باید محاسبه کرد؟
هزینه اقامت ده‌ساله فقط به سرمایه اولیه محدود نمی‌شود و باید مالیات، هزینه زندگی و مخارج نگهداری سرمایه را نیز در نظر گرفت. در عمان، از ابتدای ۲۰۲۸ برای برخی درآمدهای سالانه بالاتر از ۴۲ هزار ریال عمانی، مالیات پنج‌درصدی طبق شرایط قانونی اعمال می‌شود. در امارات مالیات عمومی بر درآمد شخصی وجود ندارد، اما برخی فعالیت‌های تجاری می‌توانند مشمول مالیات شرکت‌ها شوند.
مالیات شرکت‌ها نیز بر سود مشمول مالیات محاسبه می‌شود؛ نرخ عمومی عمان ۱۵ درصد است، در حالی که در امارات تا ۳۷۵ هزار درهم سود مشمول مالیات نرخ صفر و برای بخش بالاتر، نرخ ۹ درصد اعمال می‌شود. علاوه بر این، هزینه‌هایی مانند مسکن، آموزش، بیمه، رفت‌وآمد، اداره شرکت و نگهداری دارایی باید برای کل دوره اقامت محاسبه شوند.
همراهی خانواده و هدف کسب‌وکار چگونه تصمیم را تغییر می‌دهد؟
هر دو کشور امکان همراهی اعضای خانواده را در مسیرهای اقامت بلندمدت فراهم می‌کنند، اما شرایط و مدارک هر عضو باید جداگانه بررسی شود. همچنین اقامت بلندمدت به معنی دریافت تابعیت نیست.
برای خانواده‌ای که درآمدش خارج از کشور مقصد است، معیارهایی مانند محل زندگی، مدرسه، هزینه‌های جاری و امکان فروش یا اجاره ملک اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در مقابل، برای سرمایه‌گذار تجاری، ساختار شرکت، مجوز، مشتری، تامین‌کننده، نیروی انسانی و سرمایه در گردش باید پیش از انتخاب مسیر اقامت مشخص شود. بنابراین دو متقاضی با سرمایه مشابه ممکن است به گزینه‌های کاملا متفاوتی برسند.
پیش از انتقال سرمایه، امکان ورود، ماندن و خروج را روشن کنید
پیش از سرمایه‌گذاری باید مشخص شود ملک، سهم شرکت یا سپرده موردنظر دقیقا کدام شرط اقامتی را پوشش می‌دهد و چه مدارکی برای آن لازم است. همچنین تایید بانکی، منشا وجوه، شرایط تامین مالی و امکان انتقال پول باید از قبل بررسی شود.
شرایط خروج نیز به اندازه ورود اهمیت دارد؛ سرمایه‌گذار باید بداند فروش دارایی، برداشت سپرده یا تغییر سهم شرکت چه اثری بر اقامت دارد و آیا امکان جایگزینی سرمایه‌گذاری وجود دارد. در نهایت، مقایسه عمان و امارات باید بر اساس شرایط اقامت، نحوه عملکرد سرمایه، هزینه نگهداری و امکان خروج انجام شود، نه صرفا مدت اقامت یا حداقل سرمایه.
دیدگاه‌تان را بنویسید