بازار جهیزیه زیر سایه گرانی؛ از خریدهای تکقلمی تا دستدوم
افزایش شدید قیمت لوازم خانگی و کاهش قدرت خرید خانوارها، الگوی خرید جهیزیه را تغییر داده است و بسیاری از خانوادهها جهیزیه را تکقلمی یا دستدوم تهیه میکنند.
مشاهدات میدانی از بازار امینحضور نشان میدهد برخلاف سالهایی که خرید جهیزیه معمولاً با انتخاب و تهیه همزمان چندین قلم کالا انجام میشد، حالا بسیاری از خانوادهها ترجیح میدهند اقلام غیرضروری را از سبد خرید خود حذف کنند و کالاهای موردنیاز را در چند مرحله و متناسب با بودجهشان تهیه کنند؛ موضوعی که به گفته فروشندگان، بازار خریدهای تکقلمی، کالاهای اقتصادیتر و حتی اجناس ویترینی را پررنگتر کرده است.
او درباره قیمت لوازم خانگی ایرانی نیز توضیح میدهد: «در برندهای ایرانی، ارزانترین یخچال ساید ایرانی حدود ۲۰۰ میلیون تومان و گرانترین آن ۳۰۰ میلیون تومان قیمت دارد.»
وی درباره تغییر الگوی خرید مردم میگوید: «قبلا شرایط بهتر بود. در دیماه یخچالی که ۱۲۰ میلیون تومان میفروختیم، حالا حدود ۲۲۰ میلیون تومان قیمت دارد. لباسشویی که ۴۲ میلیون تومان بود، حدود ۸۰ میلیون تومان است. به طور کلی اگر بخواهید جهیزیه سه قلم اصلی با برند خارجی تهیه کنید، یک یخچال حدود ۴۰۰ میلیون تومان، یک لباسشویی ۱۵۰ میلیون تومان و ماشین ظرفشویی حدود ۱۵۰ میلیون تومان به فروش میرسد که مجموعا ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان خواهد شد.
در مقابل نیز خرید ارزانترین یخچال ساید، ماشین لباسشویی و ظرفشویی با برند ایرانی به ترتیب معادل ۲۰۰ میلیون تومان، ۸۰ میلیون تومان و ۱۰۰ میلیون تومان میشود که مجموعا معادل ۳۸۰ میلیون تومان خواهد شد. همچنین ارزانترین تلویزیون ۵۰ اینچ اکنون حدود ۶۰ میلیون تومان قیمت دارد.»
یکی دیگر از فروشندگان بازار درباره افت قدرت خرید مردم میگوید: «۳-۴ ماه اخیر، نسبت به گذشته بسیار فرق کرده است. وقتی مشتری میآید، دنبال یخچال ۴۰ میلیون تومانی است، درحالیکه یک یخچال ۱۴ فوت ایرانی، حدود ۵۸ تا ۶۲ میلیون تومان قیمت دارد و با این احتساب، اگر کسی بخواهد یخچال معمولی ایرانی بخرد و نه ساید بای ساید یا دوقلو، باید برای یک مدل متوسط از برندهای ایرانی تقریباً حدود ۱۰۰ میلیون تومان هزینه کند و خرید یک لباسشویی معمولی ۸ کیلویی، حدود ۷۵ تا ۸۰ میلیون تومان است.»
او ادامه میدهد: «ماشین ظرفشویی که دیگر عملاً از سبد خرید خیلی از خانوادهها حذف شده و خرید آن تبدیل به آرزو شده است. قیمت یک ماشین ظرفشویی حدود ۹۰ میلیون تومان است. در مجموع اگر یک خانواده بخواهد سه قلم اصلی جهیزیه شامل یخچال، لباسشویی و ظرفشویی را با مدلهای متوسط تهیه کند، باید حدود ۲۸۰ میلیون تومان هزینه کند. در کنار این سه قلم، اگر گاز فردار هم بخواهند اضافه کنند که اکنون حدود ۷۰ میلیون تومان قیمت دارد؛ در حالیکه دو سال پیش همین گاز ۱۲ میلیون تومان بود.»
این فروشنده تاکید میکند: «تا سه سال پیش همه فاکتورهای ما مربوط به جهیزیه بود. اما الان بیشتر خریدها تکقلمی شده؛ مثلاً برای خانههای دانشجویی یا مجردی است، ولی برای جهیزیه خیلی کم شده چون به خاطر شرایط و قیمت، ازدواج کم شده است. وقتی صبح یک جنس را ۶۰ میلیون تومان میفروشیم، عصر همان را باید ۶۷ میلیون تومان بخریم و قیمتها اصلا ثبات ندارد.»
این فروشنده همچنین افزایش تقاضا برای کالاهای ویترینی و دستدوم را تایید میکند و میگوید: «در این مدت خیلی باب شده که برای جهاز برخی از مشتریها دنبال یخچالهای خط و خشدار یا دست و دوم یا بدون کارتن آمدهاند.»
یکی دیگر از فروشندگان باسابقه بازار امینحضور نیز میگوید: «تا یکی دو سال پیش، مصرفکنندگان بیشتر روی برند حساس بودند؛ اما حالا مشکل عمده خریداران، «قیمت» است. به طور مثال، مشتری با ۲۰۰ میلیون تومان بودجه برای خرید وارد مغازه میشود. این درحالیست که برای خرید حداقلی سه قلم اصلی شامل یک لباسشویی دوقلو، یک یخچال معمولی ۲۷ فوت و یک ظرفشویی ساده، باید حداقل حدود ۲۵۰ میلیون تومان پول داشته باشد.»
به گفته وی «در حال حاضر ارزانترین یخچال ۱۴ فوت که بیشتر برای دفتر یا استفادههای خیلی معمولی استفاده میشود، ۴۲ میلیون تومان قیمت دارد. لباسشویی دوقلو یا دستی که تا ۲۰ سال پیش تقریباً استفاده نمیشد و تا هفت، هشت سال پیش هم جزو کالاهای مرسوم بازار نبود، حالا مردم دوباره برای خرید به سراغش میآیند؛ چون ترجیح میدهند به جای خرید یک لباسشویی ۱۰۰ میلیونی، مدل دستی بخرند.»
این فروشنده درباره وضعیت خرید جهیزیه نسبت به سال گذشته توضیح میدهد: «فروش جهیزیه خیلی ضعیف شده است. قبلاً خانوادهها چند قلم را با هم میخریدند، اما الان مردم میگویند این ماه یک قلم میخرم، چند ماه بعد قلم بعدی را میخرند، باوجود اینکه میدانند چند ماه بعد قیمتها بالاتر میرود، اما چون نقدینگی ندارند، مجبورند خریدشان را تکهتکه انجام دهند.»
یکی دیگر از فروشندگان نیز میگوید: «قبلاً بیشتر مشتریهایی که برای جهیزیه میآمدند، یخچال دوقلو میخریدند، اما الان قیمت یک یخچال دوقلو حدود ۲۰۰ میلیون تومان است و مردم به سمت خرید یخچالهای کوچکتر رفتهاند. اگر بخواهیم یک یخچال ایرانی ساده معرفی کنیم حداقل ۴۸ میلیون تومان است. قیمت ماشین لباسشویی که قبلاً حدود ۳۲ میلیون تومان بود، الان به ۸۵ میلیون تومان رسیده و ماشین ظرفشویی ایرانی هم حدود ۱۰۰ میلیون تومان قیمت دارد.»
در بازار، سرویس قابلمه نیز بسته به جنس، تعداد پارچه و برند قیمتها متفاوت است. سرویسهای ساده با کیفیتی متوسط، معمولا از ۸ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان قیمت دارند و گرانترین آنها با برند خارجی تا ۲۸۱ میلیون تومان به فروش میرسد.
قیمت سرویس قاشق و چنگال نیز بسته به تعداد پارچه، برند و کیفیت متفاوت است؛ مدلهای معمولی ایرانی برای ۶ نفر از حدود ۸۰۰ هزار تومان آغاز میشوند و برخی برندهای خارجی با قیمتهایی تا ۴۹۹ میلیون تومان به عنوان سرویسهای لاکچری فروخته میشوند.
در بخش لوازم برقی کوچک نیز یکی از فروشندگان میگوید: «سرخکن با برند خارجی که قبلاً حدود ۱۲ میلیون تومان بود، الان به ۲۴ یا ۲۵ میلیون تومان رسیده که مردم دیگر این مدلها را نمیخرند. به طور مثال دستگاه اسپرسوساز مدتی بود که باب شده بود، اما اکنون فروش آن بسیار کم شده است. کالاهای ایرانی هم خیلی گران شدهاند؛ به طور مثال یک چایساز ایرانی که قبل از عید حدود ۶ میلیون تومان بود، الان حدود ۱۰ میلیون و ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار تومان رسیده و ما باید حداقل حدود ۱۱ میلیون تومان بفروشیم و طبیعتا مردم میگویند یک کتری میخریم؛ بدون دردسر.»
وی ادامه میدهد: «کف قیمت یک اتو حدود ۳ میلیون و ۸۰۰ تومان است، درحالیکه قبل از عید بهترین اتوی خارجی ۱۱ میلیون تومان بود که قیمت آن به ۲۶ میلیون تومان رسیده است.»
این فروشنده معتقد است: «موج جدید گرانی با سالهای قبل تفاوت دارد؛ همه ما گرانیها را قبلاً هم حس میکردیم، اما گرانی این دفعه برای خود ما که کاسبیم هم... چیزی شبیه به اصحاب کهف شده است.»
او درباره تأثیر جهش قیمتها میگوید: «قبلاً هم جنس خارجی گران بود، اما مردم اگر میخواستند باوجود سختیهایش بالاخره میخریدند. الان قیمتها به جایی رسیده که حتی اگر مشتری بخواهد هم، نمیتواند خرید کند.»
او درباره فروش اقساطی نیز توضیح میدهد: «قبلاً اقساطی میفروختیم، اما الان دیگر برای فروشنده صرف نمیکند. یک آبمیوهگیری چینی را ۱۰ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان فروختهام که مشتری قسط اولش را داده اما حالا همان جنس را باید ۱۴ میلیون تومان بخرم و به همین دلیل فروش اقساطی را بستم.»
دیدگاهتان را بنویسید